Debimetreler

Elektromanyetik debimetreler debi ölçümünde önemli bir rol almaktadır.Çalışma prensibi temel olarak elektromanyetik alan içerisinden geçen iletken de oluşan potansiyel farkına (FARADAY kanun) dayanmaktadır.
Faraday kanununda elektromanyetik alan içerisine sokulan bir iletkenin iki ucunda arasında potansiyel fark oluşmaktadır. Elektromanyetik debimetrelerde temel olarak elektromanyetik alanı oluşturan bir bobin, suyun geçişi için gereken boru oluğu ve akış sonrasında oluşacak potansiyelin bilgi olarak alınacağı sensörler bulunmaktadır. Elektromanyetik debimetrelerin ölçüm esaslarının başında içerisinden geçen sıvının İletkenlik seviyesi gelmektedir. İçerisinden geçecek olan sıvı mutlaka 20us üstünde bir iletkenlik değerine sahip olmalıdır.

Elektromanyetik debimetreler çeşitli tiplerde ve montaj şekillerinde üretilmektedir:

-Flanşlı Tip Elektromanetik Debimetreler.
-Sandwich Tip Elektromanyetik Debimetreler.
-Daldırma Tip Debimetreler
-Dişli Tip Debimetreler

Elektromanyetik debimetrelerin dış gövde malzemeleri ,iç kaplama malzemeleri ve sensör malzemeleri kullanılacak yere göre seçilebilirler.
Bunlarda ise:
Dış gövde malzemeleri:
-Paslanmaz çelik, Karbon çelik

İç kaplama malzemeleri:
-Teflon, Kauçuk, Poliüretan

Sensör malzemesi:
-Titanyum, Hastelloy C, Titanyum

Kullanım alanlarına göre montaj ve uygulama tipine göre değişik türde debimetreler mevcuttur. Debimetreler üzerinde anlık debi,toplam debi, akış hızı, boru doluluk oranı gibi bilgiler verilmektedir. Bunun yanı sıra debimetrelerde elektriksel bağlantı ve dış dünyaya veri gönderimi için çıkışlar mevcuttur. Bunlar: RS485 MODBUS RTU,4-20mA analog çıkış,Pulse çıkışı olarak data dışarı alınabilir. Debimetrelerde belirlenen aralıkların dışına çıkıldığında alarm verebilmesi için alarm çıkışları mevcuttur. Elektromanyetik debimetrelerin iç kısmında hareketli bir yapı bulunmadığından dolayı çoğu proseste ön plana geçmektedir. Tepkime ve ölçüm hızları elektromanyetik alan sayesinde hızlı olup yaklaşık 1sn nin altında ölçüm yapabilmektedirler. Yüksek hassasiyete sahip yapılarından dolayı %0,5 ve %0,3 doğruluk ile çalışmaktadırlar. Dn3-3000 arası montaj yapıları sayesinde tüm ölçülerdeki borulara adapte edilebilmektedirler. İleri ve geri yöndeki akışı iç yapısından dolayı kolay bir biçimde algılayıp bu şekilde kullanıcıya  +/- yön akışı olarak bilgi verebilir yapıdadırlar.

Debimetrelerin kullanım alanları:

-Genel sıvı ölçümleri(iletkenlik >20us olmak kaydı ile),
-Arıtma tesisleri,
-İçme suyu dağıtma ve ölçüm sistemleri,
-Sulama sistemleri,
-Endüstriyel su kontrol sistemleri,
-Erozyona sahip sıvı ölçüm sistemleri,

-Kimya sistemleri,
-Atık su ölçüm ve dozajlama sistemleri,
-Deniz suyu ölçüm sistemleri.

Ultrasonik Debimetreler

Ultrasonik debimetreler, debi ölçümünde boru içerisinde geçen sıvıya ait hızın ultrasonik ses sinyallerinin gönderimi ve alımı yapılarak tespit edilmesi prensibi ile çalışmaktadır. Hızın tespit edilmesinden elde edilen verilen cihazlara girilen çeşitli parametreler ile hesabından debi ölçüm değerleri elde edilmektedir.Bu tip debimetrelerde ölçüm için ultrasonik alıcı-verici sensörler kullanılmaktadır. Günümüzde yaygın olarak kullanılan Transit-Time yöntemli debimetrelerde  bu tip sensörler oldukça fazla kullanılmaktadır. Debimetrelerin boru üzerinden, sensör yardımı ile debi ölçebilmesi çoğu proseste tercih sebebi olmaktadır. Transit Time yönteminde gönderilen  ve sıvının hızına bağlı olarak gelen sinyal arasında geçen süre hesaplanarak debi değerleri boru bilgilerine göre hesaplanır.

Ultrasonik Debimetrelerin kullanım alanları:

1-Su ölçüm uygulamaları (sıcak su, soğuk su, şebeke suyu, deniz suyu, atık su),

2-Küçük partiküllere sahip sıvı ölçüm uygulamaları,

3-Yağ ölçüm uygulamaları (ham petrol, petrol, mazot, fuel oil),

4-Kimyasal maddeler (alkol, asit),

5-Sıvı gıda uygulamaları,

6-Ultra saf sıvı uygulamaları,

7-Çözücüler ve diğer sıvılar.

Ultrasonik debimetrelerde önemli olan kıstas ölçülecek birimin sıvı olması ve ses hızını iletebilecek bir yapıda olması gerekliliğidir.İçerisinde hava kabarcığı olan ve ses hızını absorve eden sıvılarda kullanılmamaktadır.İç kısmında partikül barındıran uygulamalarda da kullanılmaktadır fakat bu partiküller cihaza ait sensör den gelen ses datasına bozucu etki yaratabilecek büyüklükte olduğunda ölçümde problemler yaşanmaktadır.

Şamandıralı Debimetreler

Şamandıralı debimetreler sıvı ve gaz akışını ölçmek amacıyla kullanılmaktadır.

Genel yapı itibarı ile cam veya plastik bir tüp içerisine yerleştirilen özel bir metal parçanın sıvı veya gazın etkisi ile yukarı doğru kaldırılması prensibine göre çalışır.

Şamandıralı debimetrelerin üzerinde bulunan çizelgeden şamandıranın konumuna göre debi bilgisi alınmaktadır.

Düşük debili sistemlerde ve akış izleme sistemlerinde tercih edilmektedirler.

Ayarlı olan modellerinde ise akışın belirli bir oranda geçmesine izin verilerek sistem stabil konuma getirilir.

Türbin Tip Debimetreler

Türbin tip debimetreler sıvı ölçümlerinde, mekanik bir mekanizmanın içerisinde bulunan çarkın dönmesi   ve bu çarktan elde edilen dönüş sayısı prensibine göre çalışır.

Plastik tip türbin debimetrelerde mekanik kısımda bulunan plastik çarkın iç bölümünde bulunan minik mıknatısların üst katmanda bulunan Hall Effect sensörüne etkisi ile dönme sayısı elektriksel bilgiye dönüştürülmektedir.
Metal tiplerinde ise mekanik kısmın içerisindeki çark metal yapıdadır üst kısımda bulunan okuyucu kısmına indüktif etki yapan metal sayesinde dönüş sayısı elektriksel bilgiye dönüştürülmektedir.

Bu tip debimetrelerin çıkışları PULSE olarak alınmaktadır.Sıvının döndürmüş olduğu çark her bir dönüşte belirli bir pulse bilgisi oluşturlmaktadır.Üretim esnasında belirli bir sıvı akışında PULSE bilgisi kalibrasyon yapılarak çıkış pulse bilgisi elde edilmektedir.Kullanıcılara bu bilgi P/L olarak verilmektedir.

Türbin tip debimetrelerin kullanım alanları:
-Temiz su  ölçüm sistemleri,
-Partikül olmayan kimyasallar,
-Hava ölçüm sistemleri.

Bu debimetrelerin avantajları plastik yapıda olanların uygun maliyetlerde olması, paslanmaz çelik olanların ise hassas ölçüm alınmak istenen ortamlarda kullanılabilir olmasıdır.
Hatta bağlantı seçenekleri olarak dişli,flanşlı,ve daldırma tip olan yapıları bulunmaktadır.

Açık Kanal Debimetreler

Açık kanal debimetreler kullanım alanları daha çok açık tip saha uygulamalarıdır.
Bu tip debimetrelerde sıvı bir borudan tam dolu olarak geçmek zorunda değildir.Bu gibi uygulamalarda bu cihazlar kullanılmaktadır.Borudan sıvının tam dolu geçmediği uygulamalarda veya herhangi bir boru olmadan bir savak veya belirli bir kalıptan geçen sıvıların debisini ölçme amacıyla kullanılmaktadır.

Bilindiği gibi nehirler,atıksu sistemleri gibi uygularda sıvı herhangi bir borunun içerisinden geçmemektedir.Bu gibi uygulamalarda sıvının geçtiği alan bir savak kullanılarak veya savak yapısı inşa edilerek alan sabit duruma getirilir,bu cihazın çalışma prensibi ise alan miktardan geçen sıvı üzerine kurulmuştur alan belirlendikten sonra suyun yüksekliği bir seviye sensörü ile ölçülerek  debi hesabı yapılmaktadır.

Sıvı herhangi bir borunun içerisinden geçiyor fakat tam dolu olarak geçmiyor veya geçtiği yerin alt kısmında tortu oluşuyor ise boru içi montajlı tipi kullanılarak debi hesabı yapılmaktadır.

Cihazlar üzerinde toplam debinin miktarı,anlık akış miktarı gözlenebilmektedir.Cihazlardan bilgi olarak ise 4-20mA/rs-485/Pulse çıkışı olarak bilgi alınabilir.Bunun yanı sıra kendi içerisinde bulunanSD kart yardımı ile ölçülen değerler kayıt altına alınabilir.

Vorteks Debimetreler

Vortex debimetreler yüksek sıcaklık için kullanılan debimetrelerdir. Tüm akışkanlar için maksimum 320°C sıcaklığa kadar kulanılabilir. Flanşlı modeli hatta yatay veya dikey olarak bağlanabilir. Geniş ölçüm aralığına sahip olan bu modeller bir çok farklı akışkanda kullanılabilir.
Vortex debimetrelerin içerisinde yer alan hiç bir mekanik parça bulunmamaktadır. Bu sayede kısmi partikül içeren akışkanlarda bile rahatlıkla kullanılabilir. İçerisinde mekanik aksam bulunmaması kullanım ömrünü uzun tutan bir etkendir. Bu modeller Üzerinde yer alan gösterge ile anlık ve toplam debi bilgisi gözlemlenebilir. İsteğe bağlı olarak analog çıkış ile bu bilgilerin aktarımı gerçekleştirilebilir.

Ürün genel özellikle aşağıda yer almaktadır:
-Tüm gaz ve sıvı akışkanları ölçebilir,
-Hareket eden hiçbir parçası bulunmaz,
-Tıkanmaya elverişli hiç bir boşluk barındırmaz,
-Tamamı metal yapıdadır,
-Korezyona yada pasa yol açan hiçbir dişli veya pin bağlantısına sahip değildir,
-2 telli 4-20 mA çıkış veya opsiyonel pulse özelliğine sahiptir.

NOT: Sıcaklık ve/veya basınç kompanzasyonları yapılabilir.